2025’te Cumhuriyet tarihinin rekorunu kıran Türkiye limanları, 2024 sonunda 14,1 milyon TEU konteyner ve 565 milyon ton yük elleçlemeyle yeni zirvelere ulaşmayı hedefliyor.
2025 yılında Türkiye limanlarında toplam 14 milyon TEU konteyner ve 553,3 milyon ton yük elleçlendi. Bu rakamlar, Cumhuriyet tarihinin en yüksek elleçleme miktarları olarak kayıtlara geçti.
Bu yıl sonunda ise toplam konteyner elleçlemesinin 14,1 milyon TEU’ya, yük elleçleme miktarının ise 565 milyon tona ulaşması ve yeni rekorların kırılması bekleniyor.
Limanlarda elleçlenen konteyner miktarı 2002-2012 döneminde yıllık ortalama yüzde 13,9 artış gösterdi. Küresel ticaretin yavaşlaması ve konteyner ticaretinin doyma noktasına yaklaşmasıyla bu oran 2013-2025 döneminde yıllık yüzde 4,8’e geriledi.
Geçen yıl 14 milyon TEU’yu bulan konteyner elleçleme hacminin yüzde 84’ü Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa liman başkanlıklarına bağlı limanlarda gerçekleşti. Elleçlenen yüklerin yüzde 36’sı ihracat amaçlıydı ve bu kapsamda elleçlenen yük miktarı geçen yıla göre yüzde 3,3 arttı.
Türkiye’deki küçük ölçekli, verimsiz ve dağınık liman altyapısı, lojistik maliyetlerini yükseltirken sektörde aşırı rekabete yol açıyor. Bu durum, liman işletmecilerinin karlılığını azaltıyor ve kaliteli liman altyapısının gelişimini engelliyor. Bu çerçevede, ülkedeki liman yatırımlarının bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesi önem taşıyor.
Kabotaj hattında da elleçlenen yük miktarında yeni zirveler hedefleniyor. Geçen yıl 69,7 milyon ton yükün elleçlendiği kabotajda, bu yıl sonunda miktarın 74,8 milyon tona ulaşması ve rekor zincirinin devam etmesi bekleniyor.
Gelecek yılın sonunda ise kabotaj hattında 77,8 milyon tonluk bir rekor daha hedefleniyor. Feribot hatlarındaki yük taşıma artışı, kabotaj hacmindeki artışları destekliyor.
Türkiye Liman İşletmecileri Derneği (TÜRKLİM) Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik, genel kargoda Akdeniz-Karadeniz hattında ve Marmara içi demir çelik yüklerinde artış yaşandığını belirtti. Erçelik, boş konteynerlerin kabotaj hacminde artışı beraberinde getirdiğini söyledi.
Erçelik, feribot hatlarındaki yük taşıma artışının kabotaj hacmindeki artışları desteklediğine dikkati çekerek, kara yolu ve demir yolu alternatiflerinin maliyetinin yüksek kalması ve dış ticaret hacmindeki düşüşe paralel liman kapasitelerinde daha fazla kabotaj için imkan yaratılabilmesinin temel unsurlar olduğunu vurguladı. Gelecek için petrol ve rafine petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt fiyatlarının yüksek seyredeceği beklentisi, kara ve demir yoluna alternatif olarak kabotaj tarafında pay artışı trendinin süreceğine işaret ediyor. Karadeniz’de savaş riskleri sebebiyle kıyıdan 12 deniz mile kadar olan ulusal sularda trafiğin artması da kabotaj taşımacılığını desteklemesi bekleniyor.