TCMB Başkanı Fatih Karahan, TBMM’de yaptığı sunumda, para piyasası fonlarından mevduata yönelen hareketliliği ve sıkı para politikası adımlarını değerlendirdi.
Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Bankanın faaliyetlerine ilişkin bir sunum yaptı. Karahan, son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkan paraların büyük oranda mevduata yöneldiğini bildirdi. Türk lirası mevduatın payının yüzde 61’in üzerine çıktığını belirten Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikasının kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.
Karahan, yıl içinde öne çıkan jeopolitik belirsizliklerin dezenflasyon sürecini etkilediğini ifade etti. Bu durumun arz yönlü etkilerine rağmen, dezenflasyon sürecinin ivme kaybetmekle birlikte devam ettiğini belirtti. Para politikasının doğrudan etkilediği kalemlerde enflasyondaki yavaşlama daha net gözlemlendi.
Savaşın etkilerinin belirginleştiği mart-haziran döneminde enflasyonun ana eğiliminin yükseldiğini anımsattı. Ancak temmuzdan itibaren ana eğilimde yeniden gerileme görüldüğünü aktardı. Karahan, şokların etkisi hafifledikçe, sıkı para politikası duruşunun katkısıyla dezenflasyon sürecinin yeniden ivme kazanacağını öngördüklerini söyledi.
Karahan, mart ayı başında yaşanan jeopolitik gelişmelere bağlı artan belirsizliklerin enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla sıkı para politikasını destekleyici tedbirler aldıklarını anımsattı. Sıkı parasal duruşu, makroihtiyati tedbirler ve likidite yönetimiyle desteklemeye devam ettiklerini dile getirdi. Politika adımlarının finansal koşullara yansıdığını vurguladı.
2026 yılının ilk yarısında alınan tedbirlerle kredi büyümesinin yılın ikinci yarısında yavaşladığının altını çizdi. Şubat sonunda yüzde 35 olan toplam kredi büyümesinin yüzde 25 civarına gerilediğini aktardı. Rezervlerin durumuna da değinen Karahan, 27 Şubat’ta 210 milyar dolar olan brüt rezervlerin, savaşın etkisiyle 26 Haziran’da 149 milyar dolara gerilese de 25 Eylül itibarıyla 171 milyar dolar seviyesine yükseldiğine işaret etti.
Yüksek seyreden enerji fiyatlarının küresel enflasyon ve beklentiler üzerinde etkili olmayı sürdürdüğünü belirtti. Ülkeler arası farklılaşmalar olmakla birlikte manşet enflasyonun küresel ölçekte arttığını gözlemlediklerini söyledi. Kısa dönem enflasyon beklentilerinin de ülkelerin büyük çoğunluğunda artış gösterdiğini ekledi.
Bu yıl küresel büyümede ivme kaybı beklendiğini, 2027’de ise baz etkilerinin katkısıyla büyüme görünümünün bir miktar toparlanmasının öngörüldüğünü bildirdi. Karahan, ikinci çeyrekte büyümenin iç talep öncülüğünde yavaşladığını ve yıllık yüzde 2,3 oranında gerçekleştiğini ifade etti. Talep kompozisyonunun dengeli bir görünüm sunduğunu kaydetti.
Küresel ticaret ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen ihracatın ikinci çeyrekte arttığını anımsattı. Eylül ayı itibarıyla mevsimsellikten arındırılmış dış ticaret açığında ikinci çeyrekte görülen gerilemenin üçüncü çeyrekte de devam ettiğine işaret etti. Cari açığın milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini belirtti. 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngördüklerini de ekledi.
Karahan, eşel mobil sisteminin küresel arz şokunun yurt içi fiyatlara etkilerini sınırlayarak dezenflasyon sürecine önemli katkı sağladığını söyledi. Sistemin, küresel şokun yurt içi akaryakıt fiyatlarına yansımasını yaklaşık 16 puan sınırladığını değerlendirdi. Hizmet enflasyonundaki yavaşlamanın devam ettiğini, kira kaleminden gelen ataletin gücünü yitirdiğini de ekledi.
Swap hariç net rezervlerin ise 25 Eylül itibarıyla 40 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu bildirdi. Merkez Bankası Başkanı Karahan, fiyat istikrarına ulaşma yönündeki kararlılıklarının devam ettiğine dikkat çekti. Dezenflasyon konusundaki kazanımların devamını sağlamak için ihtiyatlı olmaya devam edeceklerini vurguladı. Kalıcı fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşul olduğunu belirtti.
