Uluslararası Gaz Birliği raporuna göre, yapay zeka ve bulut bilişimle veri merkezlerinin elektrik tüketimi son beş yılda yaklaşık dört katına çıktı, enerji planlamasını etkiliyor.
Uluslararası Gaz Birliği (IGU) Küresel Gaz Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, yapay zeka ve bulut bilişim uygulamalarının yaygınlaşmasıyla küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2020-2025 döneminde yaklaşık dört kat artış gösterdi. Veri merkezleri geçen yıl 557 teravatsaate ulaşan elektrik tüketimiyle küresel elektrik talebinin yüzde 1,9’unu karşıladı.
Uluslararası Gaz Birliği, veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’da 1372 teravatsaate çıkarak küresel talebin yaklaşık yüzde 4’üne ulaşacağını öngörüyor. Tüm planlanan projelerin zamanında tamamlanması durumunda bu rakamın 2 bin 904 teravatsaate yükselebileceği hesaplanıyor. Küresel veri merkezlerinin kurulu elektrik kapasitesi 2025 sonunda yaklaşık 7 bin tesiste 141 gigavata ulaştı.
Yeni veri merkezlerinin çoğu 100 megavat ile 1 gigavat arasında elektrik kapasitesine ihtiyaç duyuyor. Büyük ölçekli veri merkezi kampüsleri, güvenilir elektrik arzı, iletim sistemine erişim ve uzun vadeli enerji tedarikini zorunlu kılıyor.
İnşa halindeki, planlanan ve açıklanan projelerden oluşan kapasite havuzunun 2030’a kadar 500 gigavatı aşabileceği belirtiliyor. Bu kapasitenin yaklaşık yüzde 64’ü yapay zeka uygulamalarına yönelik olacak.
Veri merkezlerinin elektrik ihtiyacındaki hızlı artış, yatırım tamamlama süresi ile yeni şebeke altyapısının devreye alınma süresi arasındaki farkı belirginleştiriyor. Uluslararası Gaz Birliği raporuna göre, veri merkezleri genellikle 1 ila 3 yılda inşa edilebilirken yeni elektrik şebekesi altyapısının planlanması, izinlendirilmesi ve tamamlanması 5 ila 15 yıl sürebiliyor.
Bu durum, yeni tesislerin hazır hale gelmesiyle ihtiyaç duydukları iletim ve şebeke bağlantı kapasitesinin devreye girmesi arasındaki zaman farkından kaynaklanan elektriğe erişim kısıtı oluşturuyor. İşletmeciler, elektrik talebini güvence altına almak için şebeke erişiminin kısıtlı olduğu ve yüksek güvenilirlik gerektiren bölgelerde yerinde üretim ve hibrit çözümlere yöneliyor.
Özellikle kesintisiz elektrik ihtiyacı bulunan büyük veri merkezlerinde, tesis bünyesinde kullanılan doğal gaz türbinleri, sayaç arkası üretimde öne çıkan seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Sayaç arkası üretim, elektrik enerjisinin merkezi bir santral yerine, tüketicinin kendi mülkünde üretilmesini sağlıyor.
Veri merkezlerinin hızla artan elektrik ihtiyacı, farklı bölgelerde şebeke planlamasını, üretim kapasitesini ve yeni yatırım yönlerini etkiliyor. ABD, küresel veri merkezi kapasitesinin yüzde 40’ından fazlasına ev sahipliği yapıyor. Ülkenin 2030’a kadar en büyük kapasite artışına sahne olması bekleniyor.
ABD’de şebeke bağlantı kuyruklarında ortalama bekleme süresi yaklaşık 4 yılı buluyor. Ülkede veri merkezlerine hizmet vermesi planlanan sayaç arkası elektrik üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 80’ini doğal gaz bazlı teknolojiler oluşturuyor. Bu teknolojilerin 2032’ye kadar ilgili alandaki ağırlığını koruması bekleniyor.
Avrupa’da veri merkezi kapasitesinin 2025’teki 19 gigavattan 2030’da 36 gigavata yükselmesi öngörülüyor. Frankfurt, Londra, Amsterdam, Paris ve Dublin gibi merkezlerde elektrik ve şebeke erişiminin sıkılaşmasıyla yatırımlar daha uygun pazarlara kayıyor. İskandinav ülkeleri ve İspanya, elektrik maliyetleri ve yenilenebilir kaynaklara erişim açısından öne çıkıyor.
Güneydoğu Asya’nın önemli teknoloji merkezlerinden Singapur’da veri merkezlerinin 2030’a kadar ülkenin toplam elektrik talebinin yüzde 15’ine kadarını oluşturabileceği tahmin ediliyor. Bu büyüme, şebeke planlamasını, bölgesel elektrik ithalatını ve güvenilir üretim kapasitesi ihtiyacını artırıyor.
