Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Bulgaristan Bakanlar Kurulu’nun onayıyla Karadeniz’deki Khan Tervel sahasında petrol ve doğal gaz arayacak.
Bulgaristan Bakanlar Kurulu, Shell’in Khan Tervel Blok 1-26 sahasındaki petrol ve doğal gaz arama ruhsatından kaynaklanan hak ve yükümlülüklerinin yüzde 33’ünü Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) şirketine devretmesine onay verdi. Bu kararla birlikte TPAO, Bulgaristan münhasır ekonomik bölgesinde yer alan Karadeniz sahasındaki arama faaliyetlerine resmen katıldı. TPAO, söz konusu ortaklığı 18 Şubat tarihinde kamuoyuna duyurmuştu.
Kısmi devrin ardından sahayla ilgili ortaklık yapısı yüzde 42 Shell, yüzde 33 TPAO ve yüzde 25 OMV olarak belirlendi. Bu stratejik adım, Türkiye’nin Karadeniz’deki enerji arama faaliyetlerini genişletme vizyonunun bir parçası olarak öne çıktı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 18 Şubat’ta imzalanan anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde, sahanın 3 bin 800 kilometrekareden biraz daha büyük olduğunu belirtti. Bayraktar, bu alanın Türkiye’nin Sakarya gaz sahasına oldukça yakın bir mesafede bulunduğunu ifade etti. Bakanlık, bölgede yaklaşık 5 yıllık bir lisans kapsamında sismik faaliyetler ve sonrasında arama kuyusu açılmasını öngörüyor.
Türkiye, enerji stratejisi kapsamında yurt dışında Somali, Azerbaycan, Irak, Rusya ve Pakistan gibi ülkelerde petrol ve doğal gaz arama ile üretim faaliyetleri yürütüyor. TPAO’nun Bulgaristan’daki bu yeni ortaklığı, Türkiye’nin uluslararası enerji arenasında etkinliğini artıran son adımlardan biri oldu.
Kısa süre önce TPAO, Irak’ta da önemli bir hamle gerçekleştirmişti. Kerkük petrol sahasının yüzde 15 hissesini devralan TPAO, bp ve ConocoPhillips ile birlikte kurulan konsorsiyuma ortak oldu. Bu adım, Türkiye’nin sadece petrol taşımacılığında değil, üretiminde de aktif rol üstlenmesini sağlayan stratejik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Türkiye, yıllardır Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı ile bölgesel petrol akışının önemli kavşaklarından biri konumunda bulunuyor. Bu yeni ortaklıklar, ülkenin petrol değer zincirindeki konumunu üretim, transit ve ticaret alanlarını kapsayacak şekilde güçlendirme hedefini destekliyor.
Türkiye’nin enerji merkezi olma stratejisinin önemli ayaklarından birini son yıllarda hızla artan yerli petrol üretimi oluşturuyor. Ham petrol üretimi ağırlıklı olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğunlaşırken, Şırnak’taki Gabar Sahası’nda elde edilen üretim artışı ülkenin petrol haritasını önemli ölçüde değiştirdi.
Cumhuriyet tarihinin en büyük kara petrol keşfi olarak nitelendirilen Gabar’ın üretime alınmasıyla Şırnak, en fazla petrol üreten il konumuna yükseldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Gabar’da günlük yaklaşık 81 bin varil ham petrol üretiliyor. Batman Bölge Müdürlüğünün sorumluluk alanındaki dört ilde ise toplam 35 bin 85 varil ham petrol üretimi gerçekleşiyor.
Artan yerli üretimin yanı sıra Türkiye, petrol arz güvenliğini çeşitlendirilmiş ithalat yapısıyla da destekliyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) mayıs ayı verilerine göre Türkiye, yaklaşık 2 milyon 665 bin 665 ton ham petrol ithal etti. Ham petrol tedarikinde Kazakistan ilk sırada yer alırken, Rusya, ABD, Irak ve Guyana başlıca tedarikçiler arasında bulundu.
Bu petrolün önemli bölümü deniz yoluyla Türkiye’ye ulaştırılırken, Ceyhan Terminali bölgesel petrol ticaretinin önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı ile Azerbaycan, Kazak ve Türkmen petrolleri taşınıyor. Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı da Irak petrolünün Ceyhan’a ulaştırılmasında kritik rol oynuyor. Bu altyapı, Türkiye’nin bölgesel enerji merkezi konumunu desteklemenin yanı sıra arz güvenliğine de katkı sağlıyor.
Irak petrolünü Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına taşıyan Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı, bölgesel petrol akışında önemli bir rol oynuyor. Kerkük’ten Ceyhan’a uzanan ve bu yıl mart ayında yeniden devreye alınan hattın günlük taşıma kapasitesi yaklaşık 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Irak tarafı, taşınan miktarın ilerleyen dönemde artırılmasını hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabileceklerini söylediğini aktardı. Bu açıklama, iki ülke arasındaki enerji ticaretini büyütme yönündeki siyasi iradeyi ortaya koyuyor. Irak petrolünün daha yüksek hacimlerle Ceyhan üzerinden taşınması, terminalin stratejik rolünü güçlendirerek Türkiye’nin küresel enerji merkezi olma hedefine katkı sağlayacak.
