Hirfanlı HES, yerli teknolojiyle yenileniyor. Türbin verimliliği %94’e çıkacak, santralin ömrü 40-50 yıl uzayacak.
Türkiye’nin enerji altyapısının önemli bir parçası olan Hirfanlı Hidroelektrik Santrali (HES), yaklaşık 67 yıldır sürdürdüğü elektrik üretimine yerli teknolojiyle yapılan kapsamlı bir modernizasyonla devam ediyor. 1953’te temeli atılan ve 1959’da faaliyete geçen santralin rehabilitasyon çalışmalarıyla türbin verimliliğinin yüzde 87,9’dan yüzde 94,15’e çıkarılması hedefleniyor. Bu artışla yıllık yaklaşık 15 gigavatsaat ek elektrik üretimi sağlanması ve bu kapasitenin ortalama 10 bin konutun yıllık enerji ihtiyacını karşılaması öngörülüyor.
Hirfanlı HES’teki modernizasyon projesi, yüzde 92’lik yerlilik oranıyla dikkat çekiyor. Türbin tasarımı TEMSAN, jeneratör yenileme EÜAŞ Jeneratör Fabrikası, kontrol ve otomasyon sistemleri ise EÜAŞ tarafından yürütülüyor. Kritik bileşenlerin geliştirilmesinde TÜBİTAK MAM da görev alıyor. Bu çalışmalar, HES teknolojilerinde yabancı tedarikçilere olan lisans ve güncelleme bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor.
Kapsamlı modernizasyonun ardından santralin ekonomik ömrünün en az 40-50 yıl daha uzatılması planlanıyor. İlk ünitenin rehabilitasyon sürecinin bu yıl sonunda tamamlanması bekleniyor. Türkiye’nin 1983’te ilk yüzde 100 yerli türbinine ev sahipliği yapan Hirfanlı HES, rehabilitasyon sonrası Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini de karşılayarak şebeke dengeleme ve frekans düzenleme hizmetlerine katkı sunacak.
EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, rehabilitasyonun temel amacının santralin verimliliğini artırmak ve ömrünü uzatmak olduğunu belirtti. Kaya, zamanla yaşlanan ekipmanların neden olduğu verim kayıplarının giderileceğini vurguladı. Normalde yüzde 90 verime göre tasarlanan türbinlerin son ölçümlerde yüzde 87 civarına düştüğünü tespit ettiklerini belirten Kaya, yeni tasarım ve dizayn çalışmalarıyla rehabilitasyondan çıkan ünitenin yüzde 94 verimle çalışmasını beklediklerini ifade etti.
Kaya, projenin tamamen yerli ve milli imkanlarla yürütülmesinin ayrı bir önemi olduğunu vurgulayarak, rehabilite edilen ünitelerin yüzde 92 yerlilik oranına sahip olacağını söyledi. İlk ünitenin tamamlanmasının ardından diğer ünitelerin de kademeli olarak aynı süreçten geçeceğini ekledi. Hirfanlı HES’in 1959’dan bu yana yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik ürettiğini ve yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat ile yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşıladığını aktardı.
Kızılırmak Havzası’ndaki yağış durumuna da değinen Kaya, Hirfanlı rezervuar alanında ciddi bir yükselme izlediklerini ve önümüzdeki günlerde de bu yükselişin devam etmesini beklediklerini sözlerine ekledi.
