Merkez Bankası, 2026’da makroihtiyati politikalarla TL’ye geçişi teşvik etti. Yabancı para kredi ve mevduat cazibesi azaltılarak TL mevduat payı artırılacak.
Küresel belirsizlik ve jeopolitik risklerin etkili olduğu 2026’da, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) makroihtiyati politikalarla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Politika faizini destekleyen adımlarla kredi büyümesi enflasyonla uyumlu seviyelerde tutuldu. Bu çerçevede, yabancı para (YP) kredilere yönelik büyüme sınırları sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de limitler getirildi.
Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketici kredileri, taşıt kredileri, KMH limitleri ve TL ticari krediler için büyüme sınırları düşürüldü. YP ticari kredi artışı, kur etkisinden arındırılmış olarak yüzde 11,2’ye geriledi. TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.
Program döneminde kredi faizleri TCMB adımlarıyla uyumlu hareket etti. Fonlama maliyetlerindeki artış ticari ve bireysel kredi faizlerine yansıdı. YP kredi büyümesindeki kısıtlar, ticari kredi kompozisyonunu TL lehine geliştirdi. Sıkı finansal koşullar reel sektör borçluluğunu ve kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altında tuttu. YP krediler büyük firmalarda yoğunlaştı.
Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıktı. Değerli metal fiyatlarındaki yükseliş, YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı.
Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı Temmuz 2026’da yüzde 2,9’a yükseldi ancak tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının etkili olduğu görüldü. Ocak 2026’da kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı sunuldu. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrar risklerini sınırladı.
Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026’da sonlandırıldı. Sektör SYR’si, Aralık 2025’teki yüzde 19,7’den Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve BDDK’nin yüzde 12’lik hedef oranın üzerinde seyrediyor.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri 23 Ağustos 2025’te sonlandırıldı. Gerçek kişi KKM bakiyesi Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için de 15 Şubat 2025’te işlemler durduruldu ve bakiyesi Aralık 2025’te sıfıra indi. Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM, tasfiye edildi. TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi.
Orta Vadeli Program’a (OVP) göre, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik finansman koşulları iyileştirilecek. YP mevduatın cazibesi azaltılarak TL mevduatın payı ve vadesi artırılacak. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik finansmana erişim koşulları iyileştirilecek.
İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanacak. Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara ve sektördeki gelişmelere göre güncellenecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum için bankaların kamuya açıklama yükümlülükleriyle ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak.
Tasarruf finansman şirketlerinin sağlıklı büyümesi ve müşteri menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler devam edecek. Finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi için düzenlemeler sadeleştirilecek. Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri ve iç sistemlerine ilişkin mevzuatta değişiklikler yapılacak. Kalkınma bankacılığının etkinliği için mevzuat ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.
