Küresel piyasalarda doların değer kaybetmesi ve jeopolitik gerilimler, değerli metallerden enerjiye kadar birçok emtia grubunda fiyatları artırdı.
Küresel piyasalarda zayıflayan dolar ve artan arz endişeleri, bu hafta emtia fiyatlarında genel bir yükselişe neden oldu. Özellikle değerli metaller, enerji ve tarım emtiaları, ABD Hazinesinin tahvil geri alım kararı, jeopolitik gerilimler ve El Nino gibi çeşitli faktörlerle desteklenerek önemli artışlar kaydetti. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesinde seyrederken, 30 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 5,28’den tamamladı.
ABD Hazinesi, 10-30 yıl vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek amacıyla işlem başına azami 2 milyar dolar olan geri alım tutarını en az 4 milyar dolara çıkaracağını duyurdu. Bu açıklama, uzun vadeli faizlerde geçici bir gerilemeye ve doların değer kaybetmesine yol açtı. Dolar endeksi haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamlayarak dolar cinsinden fiyatlanan emtiaları destekledi.
ABD Merkez Bankasının (Fed) 28-29 Temmuz toplantısına ilişkin yayımlanan tutanaklar, enflasyonun hedefe gerilememesi durumunda birçok yetkilinin ilave sıkılaştırmayı gerekli gördüğünü gösterdi. Öte yandan, Çin’de 17 Ağustos’ta açıklanan temmuz ayı sanayi üretimi ve perakende satış verileri beklentilerin altında kaldı. Sabit varlık ve gayrimenkul yatırımlarındaki gerileme, baz metallere yönelik talep endişelerini canlı tuttu.
Değerli metallerde hafta başında artan tahvil faizleri satış baskısı oluşturdu. Ancak ABD Hazinesinin geri alım kararının ardından uzun vadeli faizlerin ve doların gerilemesiyle alımlar güçlendi. Altın fiyatlarındaki yükselişlerde doların gerilemesi temel etkenlerden biri oldu.
Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amaçlı altın alım opsiyonu talebinin arttığına dikkat çekti. Banka, Fed’in temmuzda faizi sabit tutmasının ve son ekonomik verilerin faiz artırımı beklentilerini zayıflatmasının, New York Ticaret Borsasındaki spekülatif ilgiyi ve altın destekli borsa yatırım fonlarına talebi canlandırdığını bildirdi.
Gümüş de yatırım metali özelliğiyle altındaki harekete eşlik etti. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki gerilemenin ardından altından daha güçlü yükselen gümüşte, değerli metallere yayılan fon talebi öne çıktı. Tamamlanan haftada değerli metallerde ons bazında fiyatlar platinde yüzde 7,5, gümüşte yüzde 6,7, altında yüzde 5,2 ve paladyumda yüzde 2,6 arttı.
Baz metallerde zayıflayan dolar fiyatları desteklerken, Çin kaynaklı talep endişeleri ve metal bazında değişen arz görünümüyle karışık bir seyir izlendi. Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası (LME) depolarındaki stokların hızlı artmasıyla geriledi. Ayrıca Çin’de açıklanan zayıf ekonomik veriler talep görünümüne ilişkin endişeleri artırdı.
Alüminyum piyasasında, Körfez bölgesindeki üretim kayıplarına ilişkin arz endişeleri ile Çin’in artan ihracatı dengeleyici bir etki oluşturdu. Çin’de rekor seviyelere yakın seyreden üretim ve hız kazanan yarı mamul ihracatı, Batı piyasalarında ortaya çıkan arz açığının bir bölümünü telafi etti. Bu durum, fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sınırladı.
Citi analistleri, Çin’de nihai alüminyum talebinin yılın ilk yarısında yataya yakın seyrettiğini ve üretimdeki artışın ihracat imkanını güçlendirdiğini belirtti. Tamamlanan haftada baz metallerde çinkoda yüzde 1,8, nikelde yüzde 1,6 ve kurşunda yüzde 0,3 artış yaşandı. Bakırda yüzde 0,3 gerileme görülürken, alüminyumun fiyatı yatay seyretti.
Petrol fiyatlarında, İran savaşını sona erdirecek diplomatik çözüm sağlanamaması etkili oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a destek veren ülkelere yönelik tehdidi ve Hürmüz Boğazı’nda düşük seyreden gemi trafiği fiyatları yukarı çekti. Boğazdaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması, arz endişelerini canlı tuttu.
Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen miktardaki sevkiyat ile dünya sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin güzergahıydı. Sevkiyatlardaki aksamalar, enerji piyasalarında arz risk priminin yüksek seyretmesine neden oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) ticari ham petrol stoklarının 14 Ağustos’ta sona eren haftada 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile çıktığını bildirmesi ise yükselişi sınırladı.
ABD’de etkili olan sıcak hava, klima kullanımını artırarak elektrik üretiminde doğal gaz talebini destekledi. Doğal gaz stokları 16 milyar fit küp artarken, bu artış 29 milyar fit küplük beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Ancak toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde bulunması, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Tamamlanan haftada Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı da yüzde 4,5 arttı.
Tarım emtialarında ABD’deki ürün koşulları, ihracat talebi, Karadeniz’deki sevkiyat riskleri ve El Nino hava olayının güçlenmesi fiyatlamalarda etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığının önceki hafta yayımladığı Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri raporunda mısır verim tahminini dönüm başına 2,3 kile, dönem sonu stok beklentisini de 137 milyon kile düşürmesinin fiyatlar üzerindeki etkisi tamamlanan haftada sürdü.
Soya fasulyesinde ABD Tarım Bakanlığının Çin’e 2026-2027 sezonunda teslim edilmek üzere 136 bin tonluk satış yapıldığını açıklaması öne çıktı. Pirinçte ise güçlenen El Nino’nun Güney ve Güneydoğu Asya’da kuraklık riskini artırabileceğine ilişkin değerlendirmeler arz görünümüne yönelik kaygıları güçlendirdi.
Şekerde Hindistan’ın iç talebi karşılamak amacıyla 1 milyon ton ham şekeri gümrüksüz ithal edeceğini açıklaması, küresel talebin artacağı beklentisiyle fiyatları destekledi. El Nino’nun Hindistan ve Tayland’daki yağışları azaltabileceğine ilişkin tahminler de arz endişelerini artırdı. Kolombiya Ulusal Kahve Üreticileri Federasyonu, önceki aşırı yağışlar ve El Nino nedeniyle ülkenin kahve üretiminin bu yıl yüzde 8 azalarak 12,5 milyon çuvala gerileyebileceğini bildirdi.
Kakaoda Gana Kakao Kurulunun saha araştırmasının ardından 2026-2027 mahsul tahminini 750 bin tondan 650 bin tona düşürmesi fiyatları destekledi. Tamamlanan haftada Chicago Ticaret Borsasında işlem gören tarım emtialarında fiyatlar mısırda yüzde 5,2, pirinçte yüzde 5,1, soya fasulyesinde yüzde 4 ve buğdayda yüzde 1,5 arttı. Aynı dönemde Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 6, pamukta yüzde 4,1 ve kahvede yüzde 3,4 artarken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 3,6 yükseldi.
